দশম শ্ৰেণী গণিত - পৰিসংখ্যা

       এই পাঠ্যাংশ SCERT Class 10 Mathematics বইৰ অধ্যায় 14 : পৰিসংখ্যা বিষয়ক চমু বিৱৰণ আৰু সমস্যাসমূহৰ সমাধানসমূহ লৈ কেন্দ্ৰিত। পৰিসংখ্যা অধ্যায়ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অনুশীলনীসমূহৰ অন্যতম, য’ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে তথ্য সংগ্ৰহ, বিশ্লেষণ আৰু গাণিতিক মাধ্য় (mean), মধ্যমা (median), আৰু বহুলক (mode) আদিৰ ওপৰত গভীৰ জ্ঞান লাভ কৰে।  এই অনুশীলনীৰ উদ্দেশ্য হ’ল ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পৰিসংখ্যা সম্পৰ্কীয় ধাৰণা স্পষ্ট কৰা আৰু তথ্যানুসন্ধানমূলক দক্ষতা উন্নত কৰা। অধ্যায় 14 ৰ সমস্যাবোৰ বিশেষকৈ তথ্যৰ ফ্রিকুৱেঞ্চি টেবুল নিৰ্ণয়, গড় গণনা আৰু তথ্য বিশ্লেষণৰ ওপৰত আধাৰিত।

1. সংঘবদ্ধ তথ্যৰ মাধ্য (Mean of Grouped Data)

• প্রত্যক্ষ পদ্ধতি (Direct Method)
• বিবেচিত গড় পদ্ধতি (Assumed Mean Method)
• ঢাপ বিচ্যুতি পদ্ধতি (Step-Deviation Method)

য'ত ধৰা হৈছে যে শ্রেণীএটাৰ বাৰংবাৰতা ইয়াৰ মধ্যবিন্দুত কেন্দ্রীভূত হয়, ইয়াক কোৱা হয় শ্রেণীসূচক।

YouTube Channel

2. সংঘবদ্ধ তথ্যৰ বহুলক (Mode of Grouped Data)

য'ত
l = শ্ৰেণীৰ নিম্নসীমা (f₁ বাৰংবাৰতাৰ শ্ৰেণীৰ অন্তৰাল নিম্নসীমাটো)
h = শ্রেণী অন্তৰালৰ দৈর্ঘ্য
f₁ = শ্ৰেণীৰ বাৰংবাৰতা ( বাৰংবাৰতাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যা )
f₀ = পূর্ববর্তী শ্ৰেণীৰ বাৰংবাৰতা (f₁ বাৰংবাৰতা ৰ ওপৰৰ সংখ্যাটো)
f₂ = পৰবৰ্তী শ্ৰেণীৰ বাৰংবাৰতা (f₁ ৰ তলৰৰ সংখ্যাটো)
শ্রেণী অন্তৰালৰ দৈর্ঘ্য (h) = শ্ৰেণীৰ উচ্চ সীমা - নিম্ন সীমা

SEBA Class 10 in Assamese Medium

3 . সংঘবদ্ধ তথ্যৰ মধ্যমা (Median of Grouped Data)

NCERT Class 10 in English Medium

l = শ্ৰেণীৰ নিম্ন সীমা (f বাৰংবাৰতাৰ শ্ৰেণীৰ অন্তৰাল নিম্নসীমাটো)
cf = শ্ৰেণীৰ পূৰ্ববর্তী শ্ৰেণীৰ সঞ্চয়ী বাৰংবাৰতা (f বাৰংবাৰতা ৰ ওপৰৰ সংখ্যা কেইটাৰ যোগফল)
n = বাৰংবাৰতাৰ মুঠ সংখ্যা
f = শ্ৰেণীৰ বাৰংবাৰতা ( বাৰংবাৰতাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যা )
h = শ্রেণী দৈর্ঘ্য
শ্রেণী অন্তৰালৰ দৈর্ঘ্য (h) = শ্ৰেণীৰ উচ্চ সীমা - নিম্ন সীমা

3 × মধ্যমা = বহুলক + 2 × মাধ্য

Author of the Post

---

Name : Jahidul Islam
Assamtetacademy@gmail.com

Study Materials (AssamTET.com)